Page 133 - Demo

Italia pas Luft%u00ebs s%u00eb MadheItalia ishte futur n%u00eb Luft%u00ebn e Pare%u0308 Bote%u0308rore n%u00eb vitin 1915, n%u00eb krahun e Antant%u00ebs, duke braktisur Bllokun Qendror. Por, kur Italia k%u00ebrkoi territoret e premtuara nga Antanta n%u00eb Konferenc%u00ebn e Paqes, presidenti Uillson kund%u00ebrshtoi, duke k%u00ebrkuar q%u00eb k%u00ebto territore t%u00eb administroheshin mbi baz%u00ebn e parimit t%u00eb komb%u00ebsis%u00eb. K%u00ebshtu, Italia mori vet%u00ebm Tirolin e Jugut dhe Istrian. Kjo solli nj%u00eb zhg%u00ebnjim t%u00eb madh n%u00eb Itali, sidomos n%u00eb grupimet nacionaliste, t%u00eb cilat e p%u00ebrjetuan paqen si %u201cfitore t%u00eb cunguar%u201d. Nga ana tjet%u00ebr, pjes%u00ebmarrja n%u00eb luft%u00eb i kishte sjell%u00eb pasoja te%u0308 re%u0308nda Italis%u00eb, duke shkaktuar mjaft viktima dhe t%u00eb plagosur. Borxhi publik ishte rritur s%u00eb tep%u00ebrmi, duke shkaktuar inflacion t%u00eb lart%u00eb dhe papun%u00ebsi masive. Kjo situat%u00eb u shoq%u00ebrua edhe me mjaft trazira shoq%u00ebrore mes shtresave t%u00eb ndryshme t%u00eb popullsis%u00eb, sepse secila shtres%u00eb e ndiente kriz%u00ebn n%u00eb m%u00ebnyr%u00ebn e vet. Fshatare%u0308t kishin shpresuar qe%u0308 pas lufte%u0308s do te%u0308 be%u0308hej reforma agrare dhe ata do t%u00eb pe%u0308rfitonin toke%u0308n e premtuar nga shteti. Shume%u0308 borgjeze%u0308 te%u0308 rinj qe%u0308 kishin marre%u0308 pjese%u0308 ne%u0308 lufte%u0308, ne%u0308 rolin e oficere%u0308ve t%u00eb luft%u00ebs, synonin te%u0308 pe%u0308rfitonin poste dhe vende te%u0308 re%u0308nde%u0308sishme ne%u0308 shoqe%u0308ri. Pune%u0308tore%u0308t, sidomos ata te%u0308 Veriut, ke%u0308rkonin kushte me%u0308 te%u0308 mira dhe pagese%u0308me%u0308 te%u0308 mire, nd%u00ebrsa veteran%u00ebt e luft%u00ebs k%u00ebrkonin njohje dhe siguri ekonomike. Fuqizimi i partive ekstremiste Situata e krijuar i hapi rrug%u00ebn krijimit t%u00eb partive t%u00eb ekstremit t%u00eb majt%u00eb dhe t%u00eb atij t%u00eb djatht%u00eb. Ne%u0308 janar te%u0308 vitit 1921, nje%u0308 grup i se%u0308 majte%u0308s, i drejtuar nga arb%u00ebreshi Antonio Gramshi (Antonio Gramsci), formoi Partine%u0308 Komuniste. Qe%u0308llimi i tyre ishte krijimi i nje%u0308 partie revolucionare sipas modelit bolshevik dhe marrja me dhun%u00eb e pushtetit. Nj%u00eb tjet%u00ebr grupim i ri ishin p%u00ebrkrah%u00ebsit e Benito Musolinit (Benito Mussolini), q%u00eb krijuan Partin%u00eb Fashiste n%u00eb vitin 1921. N%u00eb fillimet e veta, Musolini kishte qen%u00eb gazetar dhe socialist, por pas luft%u00ebs u kthye n%u00eb nacionalist dhe organizoi nj%u00eb grupim veteran%u00ebsh t%u00eb zhg%u00ebnjyer n%u00eb Milano, duke krijuar k%u00ebshtu Partin%u00eb Fashiste. Fashist%u00ebt kishin disiplin%u00eb t%u00eb fort%u00eb dhe visheshin me uniforma t%u00eb zeza. Ata premtonin te%u0308 rikthenin rregullin, te%u0308nxisnin zhvillimin ekonomik te%u0308 vendit dhe te%u0308 luftonin komunizmin. Fashizmi u mbe%u0308shtet nga grupe te%u0308 ndryshme shoq%u00ebrore. Deklaratat dhe manifestimet patriotike te%u0308 fashiste%u0308ve be%u0308ne%u0308 pe%u0308r vete shume%u0308 veterane%u0308 te%u0308 lufte%u0308s, te%u0308 cile%u0308t e akuzonin qeverine%u0308 pe%u0308r le%u0308nien e tyre ne%u0308 harrese%u0308, duke mos i respektuar sakrificat e tyre dhe kjo ndjenj%u00eb zhg%u00ebnjimi u shnd%u00ebrrua n%u00eb terren p%u00ebr radikalizim. Konservatore%u0308t, sipe%u0308rmarre%u0308sit, industrialiste%u0308t e pasur, pronare%u0308t e tokave, duke pasur frike%u0308 nga revolucioni komunist u bashkuan menje%u0308here%u0308 me Partine%u0308 Fashiste. Alternativa fashiste ofronte nj%u00eb qeveri t%u00eb fort%u00eb nacionaliste dhe militariste, q%u00eb premtonte stabilitet duke kufizuar debatin politik.F%u00ebmij%u00eb duke luajtur me pirgje parash, n%u00eb koh%u00ebn e hiperinflacionit n%u00eb vitet '20Antonio Gramshi125.4 Fashizmi n%u00eb ItaliEmri %u201cParti Fashiste%u201d rrjedh nga nj%u00eb fjal%u00eb latine me origjin%u00eb etruske, %u201cfascis%u201d, e cila p%u00ebrfaq%u00ebson disa thupra t%u00eb lidhura rreth, me nj%u00eb s%u00ebpat%u00eb n%u00eb krye. N%u00eb Perandorin%u00eb Romake, kjo figur%u00eb simbolizonte fuqin%u00eb dhe juridiksionin e nj%u00eb gjykat%u00ebsi dhe ka mbijetuar n%u00eb bot%u00ebn moderne si p%u00ebrfaq%u00ebsuese e pushtetit kolektiv n%u00eb p%u00ebrgjith%u00ebsi.Grimc%u00eb historike131